KİTAPLAR
SUT SIĞIRCILIĞI-YETİŞTİRME
SIGIR BESICILIGI
KEÇİCİLİK
KOYUNCULUK
BROSURLER
SÜRÜ YÖNETİMİ
BİLGİ NOTLARI
ÖĞRENCİ ÇALIŞMALARI
VIDEOLAR
Süt Sığırcılığında Sürü Yönetimi

 

Süt Sığırcılığında Sürü Yönetimi

Doç.Dr.Serap GÖNCÜ

 Bir süt sığırcılığı işetmesinde sürü yönetimi yavrunun doğumundan başlayıp, dana, düve ve inek oluncaya kadar ki aşamalarda yapılması gerekenleri kapsamaktadır. 

Sürü yönetiminin amacı, hayvanların rahat ve konforunu da dikkate alarak sürüyü bir iş adamı yaklaşımıyla yönetmektir. Bu bakış açısıyla sürüdeki hayvan sayısına bağlı olmaksızın, bu hayvanlara ait veriler toplanır, değerlendirilir, işletmeye yönelik kararlar alınır ve uygulanması sağlanır. Böylelikle sürü yönetimi hiçbir zaman sonlanmayan bir döngü şeklinde devam eder. Hedefleri belirleme, kaynakları tahsis etme, planlama, uygulama, değerlendirme ve gözden geçirme ile ilgili konularda yöneticinin kararları işletmenin başarılı ya da başarısız yönetilmesine neden olacaktır.

Bir süt sığırcılığı işletmesinde sürü yönetimi, yavrunun doğumundan başlayıp, dana, düve ve inek oluncaya kadar ki aşamalarda yapılması gerekenleri kapsamaktadır.

Sürü yönetiminin amacı, hayvanların rahat ve konforunu da dikkate alarak sürüyü bir ekonomik süreklilk bağlamında ve serbest rekabet ortamında başarılı bir şekilde yönetmektir. Bu bakış açısıyla sürüdeki hayvan sayısına bağlı olmaksızın, bu hayvanlara ait veriler toplanır, değerlendirilir, işletmeye yönelik kararlar alınır ve uygulanması sağlanır. Böylelikle sürü yönetimi zincirleme devam eden bir döngü şeklinde devam eder. Bir sürünün  süt sığırcılığı bilimsel kriterlerine göre başarılı kabul eidlmesi buzğılama aralığının 12 ay olması ile ölçülür diğer tüm ölçekler bu veriyi sağlamada etkili olduğu için bir işletmenin buzağılama aralığı ekonomik başarıyı gösteren bir kiter olması ile büyük önem arz eder. 12 aydan ne kadar uzaklaşırsa o kadar hata var demek olup. 12 ay ideal değere ne kadar yakın ise o kadar doğru uygulama var demektir.

 Doğum

Doğum öncesi doğum sırası ve doğumdan hemen sonra olmak üzere 3 aşamada bu dönem ile ilgili kararları zamanında ve uygun şekilde yapılması gerekir. Öncelikle işletmenin uygun özeliklte ve yeter sayıda doğum bölmesine ihtiyaç söz konsudur. 100 sağmala sahip bir işletmenin gereksinim duyacağı bölme sayısı biyolojik kriterler ve 10 gün süreyle bölmede kalacağı esaından hareketle 4 olarak  hesaplanacaktır. Ancak doğumlarda mevsimsel yığılmalar söz konsu ise bu sayısı artırmak veya doğum bölmesinde kalma süresini kısaltmak gibi idari uygulamaları dikkate almakta fayda vardır.

 Doğum Sonrası Yavrunun Bakımı

Doğumdan hemen sonra buzağının ağız ve burnunda yer alan mukozların (sıvıların) temizlenmesi, Yavrunun kurulanması ve normalde annenin doğumdan sonrası kalkıp yavruyu yalayarak kurutması gerekir. Ancak u herzaman yetre düzey ve gerekli zamanad gerçekleşmeyebilir. Böyle anlarda yavrunun üzerine az miktarda kepek, yem dökülerek yalaması motive edilebilir.  Eğer doğum zorlu geçmiş ve anan yorgun düşmüş ise temzi bir havlu,  kuru saman, sap İle yavru kurutulmalıdır.

Yavruya göbek bakım uygulaması yapılmalıdır. Yavrunun göbeğine tentürdiyot dökülüp, bağlanıp kesilerek göbek bakımı kısa sürede yapılarak  yavrunun hastalık kapması önlenmelidir. Bu işlerden hemen sonra anadan kolostrum sağılarak buzağıya kontrolü şekilde içirilmelidir. Doğumdan hemen sonra buzağı annein doğum bölmesi karşısında yer alan bireysel buzağı barınağına alınmalıdır.  

Buzağı Bakımı

Sığır sürü hayvanı olup entansif işletmelerde yaşamı boyunca sürekli değişik gruplarla sürü halinde yaşar. Bu nedenle buzağılık döneminde de küçük gruplar halinde barındırmak gerekir. Ancak son yıllarda sağlık koruma ve hastalıkların yayılmasını engellemek amacıyla bireysel bölmeler yaygınlaşmıştır. Buzağıların, doğumdan başlayıp sütten kesilinceye kadar diğer hayvanlardan ayrı ve belirli mesafede tutulması gerekir. Buzağılarn doğumdan sonra buzağılığa ayrılmadan önce numaralanmış olması gerekir. Bu amaçla işletme numarası ve damızlık sığır yetiştiricileri birliği numarası mutlaka vurulmalıdır.

 İlk 3 günde annesine yakın bölmede kolostrum almasına dikkat edilmelidir. Üçüncü günden sonra işletmenin buzağı büyütme programına göre süt içirme programına dahil edilmelidir.

Boynuz Köreltme: Buzqğılar sütten kesilmeden önce boynuzları köreltilmiş olmalıdır. Süüten kesilmeden 1-2 hafta önce elektrikli bıoynuz körelticiler kullanılarak yapılması en yaygın uygulamadır.

Genç Hayvan Bakımı

 Sütten kesim sonrası genç hayvanlar erkek ve dişi olmk üzere iki gruba ayrılarak genç hayvan bölmelerine alınmalıdırlar. Bu süre içinde, hayvanları benzer yaş ve cüsse gruplarına göre ayırarak barındırmak sürü içi kavgalar ve dengeli besleme sağlanabilmesi açısından önemlidir. Bu gruplamanın yapılamadığı sürülerde, büyük danalar, küçüklere yem yedirmecek ve sürü içinde kavgalar ile yaralamalara neden olacaklardır. Bu dönemlerde yine düve yetiştirme programları çerçevesinde rasyon hazırlamak ve kontrol tartımları, kondüsyon takibi ile gelişmeyi yakından takip etmek büyük önem arz etmektedir.

İlk çiftleştirme yaşı

Genç hayvanların ilk çiftleştirieceği zamana karar verirken yaşı, cidagosu ve ağırlığı ile kondüsyonuna bakılarak karar verilmesi gerekir.

 Tohumlama  işleri

Bu konudadüvelerin yaşı, cidagosu ve ağırlığı ile kondüsyonuna bakılması ineklerin ise buzağılama tarihinden sonraki 3. kızgınlığa kadar beklendikten sonra aşım yaptırılmasına izin verilmesi en doğru  yaklaşımdır. Tohumlama konusunda da planlı çiftleştirme yapılması gerekir iken bu konu göz ardı edilmekte ve sürüde yaşanan problemler artmaktadır. Günümüzde isletmelerde kullanılacak boğanın/ spermanın seçimi konusunda bilinçli yol izlenmesi zorunluluk haline gelmistir. Sürüdeki bir özelliğin iyileştrilmesi yonunde seçim yapılırken diğer özellikleri dikkate alarak katrar vermek gerekir. Boğa secimi konusunda isletmelerin kendi koşulları için uygun tercih yapmaları ve boğa secim amaçlarının ekip çalısması yapılarak net olarak  ortaya konulması gerekir. Bu konuda yapılacaklar aşağıdaki başlıklar halinde özetlenebilir.

1. Seçilecek boğanın isletmeye ne yönde katkı sağlayacağının belirlenmesi

2. Boğanın düvelerde mi yoksa ergin ineklerde mi kullanılacağı

3. Surude elde edilen dişilerin kullanım amacı

4. Elde edilecek erkek buzağıların kullanım amacı

5. İsgücü olanakları

6. Yem kaynakları, çevre şartlarının durumu

7. Seçilen boğanın sürü özelliklerinden hangisine ne yöde katkı sağlayacağı gibi temel sorulara cevap verilmesi ile secimde uzerinde durulacak temel kriterler belirlenmis olacaktır.

 Kuruya çıkarma

İneklerin normalde 305 gün sağılmaları ve 60 gün saılmadan dinlenmesi istenir. Yüksek süt verimli inekler kuruya çıkartılırken, birkaç gün öncesinde yem ve su miktarı kısıtlanıp s,üt evrimin bir mniktar daha düşmesi beklenerek kuruya çıkarılmalıdır. Bu düşüşten sonra sağıma son verilerek kuruya çıkarılabilir. Bu dönemde, meme içi antibiyotik uygulaması gibi koruyucu hekimlik ugulamaları da ihmal edilmemelidir. Kuruya çıkan inekte kondüsyon kontrolü yapılmalı doğumu yaklaşan kurudaki ineğin sonraki laktasyon yavru gelişimi ve buzağılama sonrası metabolik hastalıklara karşı korunması için doğuma 2 hafta kala hazırlık dönemine başlanmalıdır.  Kurudaki ineklerin harekete  ihtiyacı vardır ve bu sağlanmalıdır. Çamur ve gübre özellikle meme için hastalık etkenlerini taşıdığı için çevre temizliğine dikkat edilmelidir. Sıcak mevsimler için yeteri kadar gölgelik ve havalndrıma olanakların sağlanmış olduğundan emin olunmalıdır.


Sağmal inekler

Sağılan inekler işletmenin üretken hayvan grubunu oluşturmakta olup  bu hayvanların, süt verimleri, yem tüketimleri ve doğumdan sonraki kondüsyon durumları yakından takip edilmelidir. Sürü yönetiminde kullanılan bilgisayar programları bu konuda pek çok kolaylık sağlamakta olup bireysel ve günlük takibe imkan vermektedir. Bilindiği üzere buzğılama sonrası inek buzağısını beslemek amacıyla yüksek miktarda besin maddesini içeren sütü vücüdundan dışarı atmaktadır. Bu besin maddelerinin hayvanın kısıtlı rumen kapasitesi ile karşılanması mümkün olamadığından hayvan bunu vücudundaki stokları kullnarak karşılama eğilimindedir. Bu nedenle bu dönemde sürekli olarak kilo kaybeder. Bu dönemdeki kilo kaybı kontrol altında tutulamaz ise hastalık, süt verimi düşüşü ve  hayvan kayıpları olarak yetiştricibnin karşısına çıkar. Bu nedenle bu dönemin yakın takip altında geçirilmesi gerekir. Sağılan ineklerde yemleme, süt verimine göre yapılmalıdır. Bu amaçla entansif işletmelerde grup saysının artıracak uygulamalar büyük kolaylık sağlar. Ancak böyle bir imkan yoksa işletmede çalışanlara daha çok iş düşmekte buda kayıplara neden olabilmektedir. Bu dönemde diğer bir önemli uygulamada kızgınlık takip programı olup kızgınlık tespiti için bilgisayar programı kullanılmıyorsa günde 4 kez kızgınlık kontrolü ve yakından takip edilecek olanların listesi ile ahır içinde ikincil belirtilere göre kızgınlık kontrolü yaparak kontrol süresini uzatmakta fayda vardır. Özellikle sıcak aylarda kzıgınlık belirtileirnin günün serin saatlerine kaydığı dikkate alınacak olursa normal mesai anlayışı içinde kzıgınlıkların tespitinde yeter başarı sağlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

 Bir ineğin iki doğum arası süresi bu uygulamalardaki başarı ile belirlenir. Bu nedenle bir işletmenin buzağılama aralığı 12 ayı geçmiş ise sürü yöentim kararlarını ve uygulama şeklini yakından incelemesinde fayda vardır.

Ayda bir ineklere ait süt verim kayıtları alınarak inek tanıtma kartına işlenmeli ve uygun laktasyon süt verimi metodu kullanılarak laktasyon süt verimi, laktasyon süresi gibi damızlık özellikler gibi önemli veriler tespit edilmelidir.

Sağmal hayvanlarda özellikle yüksek verimli olanlarda ayak problemi riski yüksek olup tırnak bakımı ihmal edilmemelidir.  Ancak ileri gebe olanlarda tırnak kesimi rsikli bir iş olup ancak veteriner hekim tarafından ve zaruri ise yapılmalıdır.

 Kayıtlar

İşletmenin kapasitesine göre uygun bir kayıt sistemi mutlaka kurulmuş olmalıdır. Sürü yönetiminde doğru kararlar verebilmek ve sürü ıslahı yapabilmek ancak sürü ve hayvanlara ait doğru ve yeterli bilgiye sahip olmakla mümkündür. İşletmede tutulacak kayıtlar ve çeşitleri değişkenlik gösterebilirse de doğum, aşım, süt kontrolü, besleme,  ve ölüm ve sağlık uygulamalarını içeren bilgileri sağlayacak şekilde bir kayıt sistemi kullanılması amaca hizmet edecektir. Bu kayıtların tutulmasından ziyade bu kayıtlardan gerekli bilgilerin hesaplanabilmesi ve hesaplanan bilgilerin sürü idaresinde kullanımı ile başarılı süt sığırcılığı yapılabileceği için kayıt tutme ve değerlendirme konusu detaylı bilgi gerektiren bir uygulamadır.                       

Sığırlarda Döl Verim Özellikleri

Bir işletmede döl verim düzeyini gösteren ölçütler şunlardır:

İlk buzağılama yaşı: İneklerin ilk defa buzağıladığı yaştır. Doğal olarak ilk defa damızlıkta kullanma yaşına bağlıdır. Düvelerin ilkine damızlıkta kullanılma yaşı; hayvanın gelişmesinde, yaşam boyu veriminde ve kondüsyonunda bir gerilemeye yol açmayacağı en erken yaştır.

Bir hayvanın, hayatının her gününe düşen verimin maksimum olabilmesi için, ilk buzağılama yaş ortalamasının 24 ay olması gerekir. Düvelerde ilk tohumlama veya aşım, hayvanlar ergin ağırlıklarının 2/3’üne ulaştıklarında yapılabilir. Ülkemizde yetiştiriciliği yapılan kültür ırkı sığırlardan Siyah Alaca’ların 320-330 kg, İsviçre Esmer’lerinin 325-340 kg ve Jersey’lerin 250 kg canlı ağırlıkta iken ilk defa gebe bırakılmaları önerilmektedir.

 Buzağılama aralığı: Birbirini izleyen iki doğum arasındaki süredir. Buzağılama aralığının, süt sığırcılığında optimum 12 ay olması istenir. Bir sürüde buzağılama aralığı süresi ortalamasının 13 ayı geçmesi durumunda nedenler belirlenip sorunlar giderilmelidir.

 Servis periyodu: İneğin buzağılamasından yeniden döl tutuncaya kadar geçen süredir. Buzağılama aralığının 12 ay dolaylarında gerçekleşmesi için servis periyodunun 70-90 gün olması gerekir. Servis periyodunun 70 – 90 günde gerçekleşmesi içinde inekler doğumdan sonra gözlemlenen ilk kızgınlık yerine, onu izleyen ikinci kızgınlıkta tohumlanmalı ve gebe kalmalıdır.

 Buzağılamadan sonraki ilk kızgınlık: Normal ve sağlıklı inekler, buzağılamadan sonraki 40 gün içinde kızgınlık gösterirler. İlk kızgınlık buzağılamayı izleyen ilk 10 gün içinde görülebilir. Ancak bu ilk kızgınlık her zaman saptanmayabilir. Çünkü işaretleri zayıftır.

 Buzağılamadan sonra ilk tohumlama: İdeal buzağılama aralığı olan 365 güne ulaşılabilmek için tohumlama veya aşımların buzağılamadan sonra olabildiğince erken başlatılması gereklidir. Buzağılamadan sonra her ineğin belli bir süre dinlenip üreme organlarının yenilenmesine ihtiyacı vardır. Normal sağlıklı inekler buzağılamadan sonraki 40. günden sonra başarı ile tohumlanabilir veya boğaya verilebilir. Bununla beraber bu gibi erken tohumlama ve aşımlarda gebelik oranı düşüktür (% 40-50 veya daha az). Buzağılamadan sonra ilk tohumlama veya aşımın 60. gün civarında yapılması halinde gebelik oranı daha yüksek olur (%60 - %70).

 İki kızgınlık arası süre ve tohumlamalar: İki kızgınlık arası süre ortalama 21 gündür. Eğer bir inek yapılan tohumlama veya aşımdan sonra gebe kalmazsa ortalama 21 gün sonra tekrar kızgınlık gösterir. İnek ya da düvelerde kızgınlık sürelerinin başlangıcını saptamak zordur. Kızgınlık süreleri farklı olabileceğinden kızgınlığın ne zaman başladığı iyi bilinmelidir. Kızgınlığın başlangıcı hakkında doğru bir bilgiye sahip olabilmek için iyi ve düzenli kızgınlık kontrolleri yapılması şarttır. İneklerde kızgınlık yaklaşık 18-24 saat sürmektedir. Kızgınlık başlangıcını takip eden 12. ile 18. saatler arasında yapılan tohumlamalar başarılı bir döl verimi için en uygun zamandır.

 Gebe kalma oranı: Buzağılamadan sonraki ilk tohumlama ya da aşımda gebe kalma oranı çiftliğin döl verimliliğini gösteren önemli bir ölçüttür . Gebe kalma oranı, sürü düzeyinde ilk aşım ya da tohumlamada gebe kalanların oranını veren bir ölçüttür. Ancak bu ölçüt; tohum kalitesi, ineğin sağlığı, tohumlama zamanı, sperma taşıma ve tohumlama tekniğine bağlı olarak değişmektedir.

 Gebelik başına tohumlama sayısı: Bir sürüde her bir gebelik için gerekli olan ortalama tohum veya aşım sayısı olup, ideali 1’dir. Ancak, buna ulaşmak mümkün olmaz. Normal ortalama değer 1.3-1.6 olarak kabul edilir. Bu değerin 1.7’yi aşması sürüde üreme gücünün düşük olduğunu gösterir.

 Buzağılama oranı (doğan buzağı oranı): Sürü düzeyinde toplam inek sayısına göre yılda doğan buzağı oranını tanımlar. İyi yönetilen işletmelerde buzağılama oranı % 90'ın üzerindedir. % 80-90 oranı orta, % 80'nin altındaki sürülerde sorun olarak kabul edilir.

 Üreme etkinliği: Bir ineğin gebe kalıp canlı bir buzağı doğurabilme yeteneği üreme etkinliği olarak tanımlanabilir. Sığırların her yıl buzağı vermesi ilkesine göre düzenlenmiş bir ölçüttür. Sürüde inek başına yılda ortalama bir canlı buzağı elde ediliyorsa, üreme etkinliği % 100' dür. Üreme etkinliği için % 75-85 değeri uygun sayılır. Yukarıda anlatılan ölçütlerin ideal koşullar altında optimal değerleri aşağıdaki çizelgede verilmiştir.

 

Çizelge1. Sürü Üreme Etkinliği Ölçütleri.

 

Döl verim kriterleri

Optimal Değer

İlk damızlıkta kullanılma yaşı (ay)

14-16

İlk buzağılama yaşı (ay)

23-26

İlk kızgınlık görülene kadar geçen süre (gün)

<45

İlk aşım için geçen süre (gün)

<70

Servis periyodu (gün)

<110

Buzağılama aralığı (ay)

12,5-13

Gebelik başına aşım sayısı (sayı)

<1,7

İlk aşımda gebelik oranı (%)

60

İkinci aşımda gebelik oranı (%)

80

Üçüncü aşımda gebelik oranı (%)

90

Düşükler (%)

<5

Sonun atılmaması (%)

<8

Metrit (uterus enfeksiyonu) (%)

<10

Yumurtalık kistleri (%)

<10

 

Başarılı Süt Sığırcılığı İçin

 Bu çalışmada süt sığırı yetiştiricisi için, sürü yönetiminde üzerinde önemle durulması gereken temel konular özetlenmiştir.

 Sağlık Koruma Önlemleri

Süt sığırcılığında sağlık koruma önlemleri, hastalık ve bakteriyel  bulaşıklıktan korunmak için temel önlemler alınması olarak tanımlanabilir. 

Sürüye getireceğiniz yeni hayvanların orijinlerini araştırın. Satın almadan önce o hayvana ait aşı kayıtları ve genel sağlık bilgilerini içeren  sağlık kayıtlarını kontrol edin.

Sürüye yeni  gelecek hayvanları 2 hafta  sürüden ayrı tutun. Bu esnada, bu hayvanları herhangi bir stress veya hastalık belirtileri bakımından gözlem altında tutun.

Gübreyi ahır binalarının uzağında muhafaza edin. Bu basit gelebilir, ancak gübre ahıra değişik kaynaklardan gelebilir. Ahıra gelen ziyaretçilere, ahırı gezerken bir kullanımlık botlar veya işletmeye ait olan bot temin edebilirisiniz.   Başka çiftliklerle orta kullanılan aletlerin çok iyi bir şekilde tamamen dezenfekte edilmesine dikkat edin. Çiftliğe malzeme veya hayvan taşıyan traktör veya kamyonların çiftliğe gelmeden önce dezenfektan solusyondan geçerek tamamen temizlenmesini sağlayın.

 Günde Yapılan Sağım Sayısı

Günde 3 sağım, süt verimini artırmasının yanısıra süt kalitesini de iyileşmektedir.  Cornel Ünivesitesinde yapılan bir çalışmada günde 3 kez sağılan ineklerin süt Somatik Hücre sayısının günde 2 kez sağılanlara göre %30 daha düşük olduğu belirlenmiştir. Günde 3 sağım uygulaması, bakteri ortalama frekansı ile gösterildiği gibi meme sağlığını da iyileştirmektedir. Bu çalışmada, günde 3 kez sağılan grupta bakteri frekansı %24 iken günde 2 sağım yapılan grupta %34 ün üzerinde olduğu belirlenmiştir.

 Serinletme Uygulamaları

Auburn Üniversitesinde yürütülen bir araştırma sonucunda bildirildiği gibi, ineklerin serinletilmesi çalışmalarında fanlarla beraber su kullanımının süt verimini ve yem alımını artırdığı  belirlenmiştir. Fanla serinletme yapılan grup ile sprinkler ve fanın birlikte kullanıldığı grup ( yemlik yeri üzerine yerleştirilmiş) iki yıl süre ile karşılaştırılmıştır. Su ile fanın birlikte kullanıldığı grubun  sade fanla soğutulan gruba göre, günde  7.5 pound daha fazla süt verdiği belirlenmiştir.

 Hayvan Davranışları

İnekler sürprizlerden hoşlanmazlar. Eğer ineğiniz, sağım yerine doğru isteksiz yürüyor ve kapı ve geçiş yerlerine doğru gitmekten çekiniyorlarsa size birşeylerin yanlış olduğunu söylemeye çalışıyorlar demektir. Colorada state Üniv. de öğretim elemanı olan Temple Grandin,  buzağı veya ineğiniz bir şeyler yapmaktan çekiniyorlarsa, özellikle sağım grubuna, bölmeye yeni alınmış olan yeni bir inek daha geldiğinde, aşağıdaki durumları sürü içerisinde kontrol edin

 Karanlık giriş veya geçit yerleri,Hayvanlar aydınlık bir yerden karanlık bir yere gitmeyi istemezler.

 İleriye doğru herhangi bir  hareket: inekler önüne ani birşey çıkması  veya orada ani hareket eden birş eyin gözlerine çarpması   durumunda o tarafa gitmek istemezler.

 Gölge ve parlak noktalar:inekler önlerinde üniform ışık olan bir bölge olmasını isterler. Genellikle gölge ve parlak ışıklı yerlerden çekinirler.

Yansımalar:Eğer inekler kendi yansımalarını bir su birikintisi veya parlak metal yüzeyde görürlerse şaşırır ve ilerlemek istemezler.

Sallanan nesneler:Normal dışı bir nesnenin, duvara asılı bir boyun zinciri veya su hortumunun varlığı ineğin durup bunu araştırmasına neden olacaktır.

Sıkışık veya boşta sallanır halde bir kapı: sürekli ses yapan gürültü çıkaran, çarpan bir kapı inekleri rahatsız edecektir. İnek bu sesleri duyduğunda, belkide ilerlemeyi red edecek, fırlayıp kaçmaya çalışacaktır.

Sıcaklık farkı:Eğer iki bölme arasında çok belirgin sıcaklık farkı olursa inek bu iki kısım arasında geçişi red edebilir.

 Ani Değişikliklerden Sakının

Penn State Universitesinde süt sığırcılığı uzmanı olan Stephen Spencer ın bir araştırmasında, yeni bir alet veya ekipmana alıştırma periyodunun bırakılmasının stresi azalttığı belirlenmiştir. Bu araştırıcının denemesinde, 50 sağmal inek yeni sağım salonuna bir hafta boyunca orada sağılmadan getirilmişler diğer grup ise ilk girişlerinde sağılmışlardır. Süt verim miktarları bakımından iki grup arasında fark olmadığı ancak sağım yerine alışması izin

verilen grubun, hayvanda stresin en yaygın kriteri olan, lenfosit:nötrofil oranının %8 daha düşük olduğu belirlenmiştir.

 Yavaş Sağılan İnekleri Bir Gruba Toplayın

Sağım salonunda etkenliği iyileştirmek için Petaluma,  California lı yetiştirici George McClelland sütünü yavaş salan inekler için ayrı bir grup oluşturmuştur. 12 dakikadan daha uzun sürede süt veren bütün inekler bu özel yavaş sağılan gruba alınmaktadır. Değişiklik sonrası süt sağım süresi diğer her bir grup için yarım saat kadar kısalır.

 Kağıt Peçete Yerine Bez Havlu

Cornell Üniversitesinde yürütülen bir çalışmada, meme başlarının temizliği ve kurulanmasında havlu kullanmanın Kağıt peçete kullanmaya göre daha avantajlı olduğu belirtilmektedir. 14 sürüde yürütülen araştırma sonuçlarına göre,  havlunun görünüşünün  kaşıt havluya göre çok çok iyi olduğunu  bildirmektedir. Bir diğer konu havlunun kağıt havluya göre daha ucuza gelmesidir.

Kumaş havlu alıp kullanmak ( endüstriyel çamaşırhane çıkışlarında rededilen havluların deterjanların, ve endüstriyel yıkayıcı ve kurutma, yıkayıcı ve kurutucunun garantisi dahil ) 1.5  cente mal olmaktadır. Diğer yandan kağıt havlular, satınalma fiyatı dahil kullanım 3.5 cente mal olmaktadır.  Fiyat karşılaştırmasında esas alınan kriterler

  • İneklerin günde 3 kez sağıldıkları
  • bir bez havlunun iki inek için kullanıldığı, bez havlunun bir tarafı bir inek için ve diğer tarafı da diğer inek için olmak üzere. Bir kağıt havlu  bir inek için kullanıldığı,
  • bez havlular deterjanlarla iyice yıkandıklarında kağıt havlu kadar etkin iş görmektedirler. Ayrıca ineklerin makineden çıktıktan sonra ılık ve hafif nemli bez havludan daha çok hoşlandıkları belirlenmiştir.
  • Havlunun biraz nemli tutulmasının bazı şartları vardır, eğer çiftlik bulaşıcı mastitis problemi ile mücadele ediyorsa, bez havlular ineklerde kullanılmadan önce kurutulmalıdır. Diğer yandan, Galton,  patojenler doğada normalde de vardırlar, bu nedenle bez havluların nemli olmasında problem olmamalıdır demektedir

 Yağışlı Havalar İçin Plastik Giysi

Plastik eldivenlere ek olarak, sağım giysilerine plastik  kıyafetlerde eklenmelidir. Michigan, Ionia da veteriner olan Keith Sterner,  müşterilerini, yağışlı havalarda plastik kıyafetler giymeye teşvik etmektedir. Plastik giysiler, sağım aletleri ve memeden sağım sırasında damlayan  bakteri ve kirleri uzak tutmaya yarar. Pahalı olmayan giysiler hayvancılık alet ekipmanı satan dükkanlardan veya bu işin pazarlamasını yapanların kataloglarından temin edilebilir.

  Mastitisli Sütleri Ayrı Sağma Özelliği Olan Sağım Makineleri

Süt tankından mastitisli olduğu belirlenen meme lobunun sütünü uzak tutan  düzeneğe sahip olan sağım makinası Wisconsinin bir sürüsünde yılda yaklaşık 700  dolar kar bırakacaktır.

 Kaliteli süt ayırıcı (genellikle meme lobu sağıcısı olarak bilinir) makine kullanan bir işletmede, herbirisi ortalama 750.000 SHS na sahip olan 4 ineği olsun. Hangi meme lobunda problem olduğu test ile belirlendikten sonra, mastitis olan meme lobundan alınan  sütü kovaya, diğer üç meme lobunu da süt tankına gönderen borulara alacaktır. Sonuç olara 40 ineklik bir sürüde, SHS puanı350.00 den 150.000 ne düşürdüğü için  işletme aylık 508.97 dolar ek bir gelir sağlamış olacaktır. İşletme ayrıca, protein içeriği teşvik primi alacağı içinde avantajlı olur. İşletmeci sadece meme lobu sağıcısı ve mastitis testi için maliyeti söz konusudur.

Güç Kaynağı  Kontrolü

Mekanize çalışan bir işletmede elektrik kesintileri işlerin aksamasına nede olur. Üstelik süt sığırcılığı gibi bir işletmede süt zamanında memeden alınmadığında problem çıkabilecek özellikte ise mutlaka işlşetmede bir güç kaynağı bulundurması gerekir. Bu nedenle kullanılan güç kaynakları hemen devreye girebilecek özellikte olmasına dikkate edilmelidir. 

 Güç kaynağının kapasitesi,  kritik konumda olan, örneğin, vakum pompası, ışıklar, soğutma ünitesi gibi ekipmanlar dikkate alınarak hesaplanmalıdır. Kontrol panelinde belirli grupta yer alan ekipmanların bir araya toplaması  iş etkenliğini artırmada yardımcı olacaktır. Ayrıca sizin orada olmadığınızda elektrikler kesildiğinde personelinizin güç kaynağını hareket geçirecek bilgiye sahip olduğundan emin olun.

 Gübreyi Değerlendirmede 8 Nokta

Eğer işletmenizde gübre kullanımının etkenliğini kontrol etmek istiyorsanız, aşağıdaki 8 noktayı kontrol etmeniz yeterli olacaktır.

  1.  Gübre atacağınız toprağın, analizi yaptırın. Analiz için en uygun zaman, geç sonbahar ve eerken ilkbahar dönemleridir. Test sonuçları, size gübre atmayı düşündüğünüz toprağın ne kadar kalsiyum, fosfor , potasyum, mağnezyum ve azot içerdiğini verecektir.

 Süt sığırcılığı işletmenizde elde ettiğiniz gübrenin de analizini yaptırın. Gübre örneğini her zaman tarlaya atmadan önce yaptırın. BU test analiz sonucu yine gübrenin içerdiği besin maddelerini kompozisyonu ile organik madde ve su içeriğini de verecektir.

 Gübreyi ne zaman atmanız gerektiğini belirleyin, gübre uygulamada zaman her şey demektir.

  • Ne kadar gübre atacağınızı belirleyin, her sahada ekeceğiniz ürünün besin madde gereksinimi, toprak analiz sonucu ile gübre analiz sonucu size bu hesapta yardımcı olacaktır.
  • Gübre dağıtıcısının, kalibre  edilmesi gerekir. Kalibre edilmemiş bir gübre dağıtıcısı ile arazinin  bazı yerlerine çok  bazı yerlerine az gübre atılması söz konusu olabilir. Gübre dağıtıcısının yılda bir kez veya ena azından gübre kompozisyonu değiştiğinde kalibre edilmesi iyi olur.

  • Gerektiği kadar gübre kullanın. Doğal gübrelerin dışında kullandığınız gübrenin doğa için ek bir madde olduğunu unutmayın. Bu nedenle gübreleme öncesi  yetkili ürün danışmanı veya  agenta ile görüşünüz.
  • Depolama şeklinizi kontrol edin, gübre saklama yerinde gübrenin kaliteli olarak muhafazasına dikkat edin.

  • Yıllık besin düzenlemesi planınızı kontrol edin. Bu size yıl içinde hayvan sayısında artış, veya arazivi varlığınızdaki değişikliklere göre yeni plan geliştirmenize olanak sağlayacaktır.
  • Karlı Büyüme İçin Rehber

    Gelecekte büyümek öncekinden çok daha fazla dikkat ister.  Süt sığırcılığı işletmelerinde bütün yatırımların dikkatlice araştırılması ve ihtiyatlı fiyat kontrolü  kuruluşta hesaplanmalıdır. İşlerini büyütmek isteyen yetiştirici için öneriler aşağıda sırlanmıştır

    •  Başarıyı etkileyen kritik noktaları ve kontrol metotlarını bilin. İşinizin zayıf ve kuvvetli noktalarını bilin
    •  Artan kara odaklanın. Sürü büyüklüğü karlılığı etkileyen faktörlerden sadece  birisidir. Pekçok çiftçi sadece maliyeti, verim miktarının artışı ve düşük geri ödemesi olan veya karlı üretim yapamayan  ineklerin  ayıklanması konuları üzerinde durarak daha karlı işletmecilik yapabilmektedirler.
    • En büyük geri dönen geliri oluşturan değerlerde artıştır. İnekler, hissedilen en büyük değer artışını gösteren işletme demirbaşı olmaktadır.
    • Nakit birikimler borçla edinilen kaynaktan daha ucuzdur. 
    • Geleceği bir fırsat olarak görün Başarınızı planlayın. Pozitif bakış açısı ve açık fikirli olun yenilikleri öğrenmeye ve uygulamaya  açık olun. 
    • İşinizi sevin. Sizin ve aileniz için önemli olan şeyleri yapmak için zaman ayırın.

     Maliyet Kontrol Yolları

    Yem, işçilik, makine ve bina amortismanı toplam süt maliyetinin ¾ veya 2/3’ünü oluşturmaktadır. Eğer maliyeti kontrol altına almak istiyorsanız aşağıda sıralanan noktalara dikkat edin. 

    • Girdi temini için  üretici grubu oluşturun. Bütün üreticileri mısırdan semene kadar pek çok girdi kullanmaktadırlar. Bir grup olarak bir araya geldiğinizde daha büyük miktarlarda ve daha uygun fiyata alma şansınız olur.
    • Alet ekipmanı mümkün olduğunca ortak kullanmaya çalışın, Ürünlerin ekilmesi ve hasadı için bütün aletlerin satın alınması çok büyük maliyeti gerektirmektedir. Aletlerin paylaşılması ile, üretici kendi yatırım maliyetini  ve amortisman giderini düşürmüş olmaktadır.
    • Yayım servisleri  danışmanlığında iş kolunu oluşturmaya çalışın. Uzman ve bu işle uğraşana kişilerin görüşünü olmak ufkunuzu genişletmeye yardımcı olacaktır. Eğer çevrenizdeki birisi üretimini sizden biraz daha ucuza getiriyorsa sebebi konusunda konuşarak fikir geliştirebilirsiniz.
    DİĞER BİLGİLER
    SUT SIGIRCILIĞI-BESLEME
    RASYON HAZIRLAMA
    RASYON PROGRAMLARI
    SUT SIĞIRCILIĞI-ÜREME
    HAYVAN BESLEME - GENEL
    SÜT KALİTESİ
    Site İstatistikleri
    Online: 75
    Günlük: 138
    Aylık: 13982
    Yıllık: 55211
    Toplam: 55211